Eski günlerden birinde yaşadığım bir olayı anlatmak istedim.
Bir arkadaşım vardı, ve bu olayın geçtiği dönemde yeni boşanmıştı. Boşanma sonrası ciddi bir bunalım dönemindeydi; psikolojik yardım alma derecesinde… Bir gün görüştük. Yüzündeki mutsuz bakış hala aklımdadır. Aslında atmak istiyordu, depresyonunu üzerinden, bir çırpıda silkinip atmak ama yapamıyordu işte. Belki kişilik yapısı, belki biz Türk insanının biraz arabesk yaşamı içten içe sevmesi. Yemek yerken aklıma gene o zamanlarda kafa patlattığım bir konu geldi. Aslında çok alakalı gibi gözükmüyordu ama bir şekilde bir şeyler anlatıyordu; ben de paylaşmayı tercih ettim.
Müzikte modlardan bahsettim, şimdi burada bahsedeceğim gibi. Hafif bir teknik yanı var gerçi, notasyondan belki biraz daha rahat anlayacaktır ama çok da karışık değil gözünüz korkmasın hemen….
İlk olarak eski antik çağda yunanlılar bulmuş. Bugün majör, minör diye nitelendirdiğimiz şarkılar aslında bu kökene dayanıyor.
Do gamını ele alıyoruz: Bildiğimiz bir şey do-re-mi-fa-sol-la-si ve do
Şimdi de Re gamı: re-mi-fa#-sol-la-si-do#-re
Gördüğünüz gibi 2 gam arasında başlama noktası farkının yanında 2 farklı nota var; diyez almış 2 nota. Dolayısı ile bu iki gam birbirinin aynısı değil. Tüm notalara bunu uygularsak benzer sonuçlara varıyoruz: Hiçbir gam birbirinin aynısı değil.
Ne yapmış bu yunanlılar? Demişlerki do gamını re den başlayarak çalalım. Yani:
Re-mi-fa-sol-la-si-do-re şeklinde. Bu sefer başlama noktası dışında do gamı ile farklı olan bir şey yok. Bunu Do dorian şeklinde adlandırmışlar. Aynısını mi den, fa dan, sol den, la dan, si den de yapmışlar ve hepsine birer de isim vermişler:
Mi den başlayana Phrygian, Fa dan başlayana Lydian, sol den başlayana Mixolydian, la dan başlayana Aolian (minör), si den başlayana Locrian ve do dan başlayana da Ionian (majör)demişler.
Neden böyle bir şey yapmışlar peki? Şu anda anlatması zor ama çalarken fark ettiğiniz bir şey, hiçbiri birbiri ile aynı hissi vermiyor. Şöyle ki:
Ionian (majör) – çoşkulu, marş edasında
Dorian hafif karamsar
Phrygian arabeskimsi (Türk müziğinde çok sık vardır)
Lydian merak uyandırıcı (klasik müzik temalı film müzikleri; E.T gibi)
Mixolydian mutluluk verici
Aolian (minör) üzgün, hatta depresif
Locrian karanlık
Konumuzla alakası?
Aynı şeyi çalıyoruz sadece başlangıç notasını farklı seçip sırayı bile bozmadan çalıyoruz ve sonuca bakın: 7 farklı duygu çıkıyor ortaya. Bazıları birbirini andırır ama dinlerken karakterlerini fark edebileceğiniz 7 farklı ruh hali; sadece başlangıcı değiştirerek.
Şunu demiştim o gün. Boşandın, etkilendin, üzüldün hatta yıkıldın. Üstünden de zaman geçti, yaşaman gereken acı dönemi de yaşadın. Bence yarın sabah kalkarken başlangıç notanı bir değiştir. Kaybedecek bir şeyin yok ama denemekten de bir zarar gelmez. Sen aynı sensin ama başlangıç notan farklı olsun. Belki daha iyi hissetmen için bir adım olur. Yüzünde bir tebessüm belirdi, psikoloğu bırakmaktan bahsetti hatta yemeği bile o ısmarladı. Mutlu olmuştum, bilmediğim bir konuyla öğrenmeye çalıştığım bir konuyu birbirine bağlamış hem de çok iyi bir arkadaşımı mutlu etmiştim.
Sizce de arada bir dışarıdan kendimize bakıp, gerekli gördüğümüzde başlangıç notamızı değiştirmek faydalı olmaz mı?
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder